Barbera d’Alba of Barbera d’Asti: wat is het verschil?

In Piëmont drinkt men ze elke dag, en toch staat ze vaak in de schaduw van de Barolo. Barbera is een van de meest innemende rode druiven van de streek en komt voor in twee naburige appellaties: Barbera d’Asti, op haar geboortegrond in de Monferrato, en Barbera d’Alba, die opgroeit in de schaduw van de Nebbiolo in de Langhe en de Roero. Appellatieregels, stijlen, de vermeldingen Superiore en Nizza, wijn-spijscombinaties: wij nemen u mee, met flessen van onze producenten om van de theorie naar het glas te gaan.

Barbera, de druif die Piëmont doet kloppen

Wie aan Piëmont denkt, denkt meestal eerst aan Barolo. Toch is de wijn die Piëmontezen het vaakst op tafel zetten de Barbera. Deze blauwe druif is een van de meest aangeplante druivenrassen van de streek en heeft er diepe wortels: in pachtcontracten uit de kathedraal van Casale Monferrato, opgesteld tussen 1246 en 1277, is al sprake van Barbera-wijngaarden in de heuvels van de Monferrato.

Haar handtekening herkent u meteen: een diepe robijnrode kleur, eerder zachte tannines (de stoffen die een droog gevoel in de mond geven) en een uitgesproken natuurlijke frisheid. Het resultaat: kleurrijke, fruitige wijnen die toch levendig en vlot drinkbaar blijven, ideaal aan tafel. Twee appellaties dragen haar naam hoog in het vaandel: Barbera d'Asti en Barbera d'Alba. Dezelfde druif, twee naburige terroirs en twee duidelijk verschillende karakters.

Barbera d'Asti: koningin op eigen grond

Rond Asti en in de heuvels van de Monferrato is Barbera de onbetwiste koningin. Ze hoeft de beste hellingen niet af te staan aan de Nebbiolo, en dat proeft u. De appellatie kreeg in 1970 de DOC-status en werd in 2008 DOCG (het hoogste niveau in de Italiaanse classificatie). Ze strekt zich uit over de provincies Asti en Alessandria en schrijft minstens 90 % Barbera voor; de rest mag komen van lokale druiven zoals Freisa, Grignolino of Dolcetto.

U vindt er eerst en vooral sappige, toegankelijke wijnen, zoals de I Suôri van het familiedomein Roberto Ferraris: 100 % Barbera zonder houtrijping, fris en harmonieus, met een minerale toets in de afdronk. De Nobbio van hetzelfde domein gaat een stapje verder in intensiteit, met een volle mond en ronde tannines.

De vermelding Superiore (superieur) staat voor ambitieuzere wijnen: de wet vraagt minstens 14 maanden rijping, waarvan 6 op eiken- of kastanjehouten vaten. Dat is het geval voor de Bisavolo, eveneens van Ferraris, een eerbetoon aan overgrootvader Giovanni Ferraris (geboren in 1865): 12 maanden op vat, een brede en ronde smaak en een kruidige, smakelijke afdronk.

Helemaal bovenaan staat Nizza DOCG. Vroeger een subzone van Barbera d'Asti, sinds 2014 een volwaardige appellatie. De regels zijn er strenger: 100 % Barbera en minstens 18 maanden rijping. Nizza ligt in een van de warmste delen van de streek rond Asti en levert enkele van de rijpste en diepste Barbera's op. Twee mooie voorbeelden: de Libertà van Roberto Ferraris, krachtig, mineraal en gemaakt om te bewaren, en de Bansella van Prunotto, met rijp rood fruit en zachte kruiden.

Barbera d'Alba: in de schaduw van de Nebbiolo

Rond Alba, in de Langhe en de Roero, ziet het plaatje er anders uit. Hier deelt Barbera de heuvels met de Nebbiolo, de druif van Barolo en Barbaresco. Omdat Nebbiolo een stuk duurder verkoopt, krijgt die de zonnigste hellingen. Barbera, die zo'n twee weken vroeger rijpt, moet het vaak doen met koelere percelen. Dat geeft haar net een eigen karakter: Barbera d'Alba staat bekend om haar diepere kleur en intenser fruit.

Ook de appellatie Barbera d'Alba DOC dateert van 1970. Ze vraagt minstens 85 % Barbera en laat tot 15 % Nebbiolo toe, een bijzonderheid die de wijn extra structuur kan geven. De Superiore moet minstens 12 maanden rijpen, waarvan 4 op vat.

De Barbera d'Alba van Mario Costa toont mooi de fruitige stijl van de streek: de wijnstokken staan in Canale, in het hart van de Roero, op zanderige bodems die een levendige, soepele en sappige wijn opleveren, gevinifieerd in roestvrijstalen tanks. Dezelfde producent maakt ook een Barbera d'Alba Superiore, enkel in topjaren, die 14 tot 16 maanden rijpt in Franse eiken barriques. Bij Casetta rijpt de Suri ("zonnig" in het Piëmontees) 18 maanden op vat, met een volle smaak en tonen van gekonfijt rood fruit. En de Barbera d'Alba van Prunotto zet volop in op frisheid en drinkplezier.

Asti of Alba: hoe kiest u?

Kort door de bocht: Barbera d'Asti is vaak stralender en eleganter, met helder rood fruit, terwijl Barbera d'Alba eerder een donkere kleur en dichter fruit laat zien. Maar opgelet: de appellatie is slechts een eerste houvast. Twee andere vermeldingen op het etiket zijn minstens even belangrijk.

De eerste is de rijping. Een Barbera die in roestvrij staal werd gemaakt, zoals de I Suôri of de Barbera d'Alba van Mario Costa, zet fruit en frisheid voorop: de ideale fles voor een etentje met vrienden. Een Barbera die op vat rijpte, zoals de Bisavolo of de Suri van Casetta, wint aan rondeur, kruidigheid en bewaarpotentieel. De tweede zijn de vermeldingen Superiore en Nizza, die een langere rijping garanderen en doorgaans diepere wijnen opleveren.

De eenvoudigste manier blijft vergelijken: schenk een Barbera d'Asti en een Barbera d'Alba naast elkaar, op dezelfde temperatuur. De verschillen in kleur, geur en textuur vallen meteen op, en u weet snel welke stijl u het best ligt.

Aan tafel: welke Barbera bij welk gerecht?

Dankzij haar frisheid en soepele tannines is Barbera een van de beste bondgenoten van de Italiaanse keuken. De jonge, fruitige versies (I Suôri, Barbera d'Alba van Mario Costa of Prunotto) passen perfect bij charcuterie, pasta met tomatensaus, pizza of een risotto met paddenstoelen. Hun levendigheid brengt evenwicht in rijke gerechten zonder ze te overheersen.

In dit seizoen komen ook de krachtigere Barbera's tot hun recht: een Nobbio of Bisavolo bij gestoofd konijn, polenta met paddenstoelen of rundsstoofvlees, een Nizza zoals de Libertà of de Bansella bij gegrild rood vlees, wild of belegen kazen. Schenk ze op 16 à 18 °C en giet de Superiore- en Nizza-wijnen gerust een halfuurtje vooraf in een karaf, zodat ze zich kunnen openen.

Twijfelt u nog? Ontdek al onze wijnen uit Piëmont, of kom langs in onze vinotheek in Bergen voor persoonlijk advies.

Onze selectie

I Suôri Barbera d'Asti DOCG, Roberto Ferraris
Barbera d'Asti op haar spontaanst: 100 % Barbera zonder hout, met fruit, frisheid en een minerale afdronk.

Bisavolo Barbera d'Asti Superiore DOCG, Roberto Ferraris
Een Superiore met 12 maanden houtrijping, breed, rond en kruidig: het ambitieuzere gezicht van Barbera d'Asti.

Barbera d'Alba DOC, Mario Costa
Een Barbera uit de Roero, van zanderige bodems en gemaakt in roestvrij staal: levendig, soepel en sappig, ideaal om te vergelijken met de I Suôri.

Suri Barbera d'Alba DOC, Casetta
18 maanden op vat, een volle smaak en tonen van gekonfijt rood fruit: Barbera d'Alba in een diepere stijl.